"Prezident İlham Əliyevin 8 yanvar 2026-cı ildə “Xızı–Abşeron” Külək Elektrik Stansiyasının rəsmi açılış mərasimində etdiyi çıxış bir daha göstərdi ki, Azərbaycan enerji siyasətini yalnız cari tələbatın ödənilməsi prizmasından deyil, uzunmüddətli strateji hədəflər, milli təhlükəsizlik və qlobal məsuliyyət əsasında formalaşdırır".
Bunu Manset.az-a açıqlamasında Milli Məclisin deputatı, tarix elmləri doktoru Vasif Qafarov deyib. Onun sözlərinə görə, 240 meqavat
gücündə bu stansiyanın istismara verilməsi ölkəmizin enerji tarixində növbəti
mühüm mərhələ olmaqla yanaşı, Azərbaycanın “yaşıl enerji”yə keçid
strategiyasının real nəticəsidir:
"Dövlət başçısının
vurğuladığı kimi, 2022-ci ildə təməli qoyulan bu layihə qısa müddətdə yüksək
keyfiyyətlə icra olunub və bu fakt ölkəmizdə mövcud olan əlverişli investisiya
mühitinin, siyasi sabitliyin və peşəkar idarəetmənin bariz nümunəsidir. “ACWA
Power” kimi dünya miqyasında tanınan şirkətin Azərbaycanda ilk bərpaolunan
enerji layihəsini məhz bu stansiya ilə reallaşdırması, eyni zamanda gələcəkdə
daha iri layihələr planlaşdırması Prezident İlham Əliyevin yürüdüyü etibarlı tərəfdaşlıq
siyasətinin nəticəsidir. Xüsusilə Xəzər dənizinin suyunun duzsuzlaşdırılması
kimi strateji əhəmiyyətli layihənin də bu şirkət tərəfindən icra ediləcək
olması Azərbaycanın enerji və su təhlükəsizliyini paralel şəkildə möhkəmləndirən
yanaşmanın göstəricisidir".
Millət vəkili həmçinin vurğulayıb ki, son illər ərzində Azərbaycanda yeni generasiya güclərinin istismara verilməsi həm texniki, həm də idarəetmə baxımından son dərəcə mürəkkəb proses olub:
"Bu baxımdan “Power China” şirkətinin
baş podratçı kimi layihədə iştirakı və gələcəkdə investor qismində ölkəmizdə fəaliyyətə
maraq göstərməsi Azərbaycanın qlobal enerji bazarında artan çəkisinin göstəricisidir.
Eyni zamanda, Azərbaycan energetiklərinin peşəkarlığı bərpaolunan enerji mənbələrinin
böyük həcmdə milli enerji sisteminə inteqrasiyasını mümkün edən əsas
faktorlardandır.
Prezident İlham
Əliyevin çıxışında vurğuladığı Azərbaycanın enerji sisteminin son 20 ildə
keçdiyi inkişaf yolu xüsusilə diqqətəlayiqdir. Bu müddət ərzində generasiya
güclərinin, yarımstansiyaların və ötürücü xətlərin tamamilə yenilənməsi nəticəsində
ölkənin ümumi generasiya gücü təxminən 10 min meqavata çatdırılıb ki, bu da
tarixi rekorddur. Ənənəvi enerji mənbələri ilə bərpaolunan enerji mənbələrinin
paralel inkişafı isə Azərbaycanın enerji təhlükəsizliyini maksimum səviyyədə təmin
edən balanslı model kimi təqdim olunur. Mingəçevirdə 2000 meqavat gücündə ənənəvi
stansiyanın, Qaradağda, Cəbrayılda, Xızı–Abşeron bölgəsində günəş və külək
stansiyalarının istifadəyə verilməsi bu modelin praktik nəticələridir.
Dövlət başçısı Azərbaycanın
bərpaolunan enerji üzrə coğrafi üstünlüklərini də xüsusi vurğuladı. Xəzər dənizinin
Azərbaycan sektorunda mövcud olan 157 giqavatlıq külək potensialı ölkəmizi gələcəkdə
regionun ən böyük “yaşıl enerji” istehsalçılarından birinə çevirə bilər. Bu
reallığı nəzərə alaraq Prezident İlham Əliyev xarici investorları yalnız enerji
sektoruna deyil, eyni zamanda süni intellekt, data mərkəzləri kimi yüksək
enerji tutumlu sahələrə investisiya qoymağa dəvət etdi. Bu çağırış Azərbaycanın
enerji siyasətinin artıq sənaye və texnoloji inkişaf strategiyası ilə birbaşa əlaqələndirildiyini
göstərir.
Dövlət başçısı
maliyyə və makroiqtisadi göstəricilərə toxunaraq bir daha təsdiqlədi ki, ölkəmiz
investorlar üçün etibarlı məkandır. 300 milyard dollardan artıq xarici sərmayənin
cəlb edilməsi, xarici borcun ÜDM-in təxminən 6 faizi səviyyəsində olması,
valyuta ehtiyatlarının borcu 16–17 dəfə üstələməsi Azərbaycanın maliyyə
dayanıqlığını sübut edən əsas göstəricilərdir. Beynəlxalq reytinq agentliklərinin
Azərbaycanın kredit reytinqini yüksəltməsi də aparılan islahatların obyektiv
qiymətləndirilməsidir".
O diqqətə çatdırıb ki, gələcək mərhələdə bərpaolunan enerjinin saxlanılması məsələsinin gündəmə gəlməsi isə Prezident İlham Əliyevin strateji düşüncə tərzinin növbəti nümunəsidir:
"Tarixdə ilk dəfə olaraq ölkəmizdə
250 meqavatlıq Batareya Enerji Saxlanc Sisteminin yaradılması və bu sahəyə
xarici investorların dəvət edilməsi enerji sisteminin davamlılığını təmin edən
fundamental addımdır. 2030–2032-ci illər üçün planlaşdırılan 8 giqavatlıq külək
və günəş stansiyaları, Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda inşa edilən onlarla kiçik su
elektrik stansiyası Azərbaycanın enerji xəritəsini tamamilə yeni mərhələyə
daşıyır.
Nəticə etibarilə,
Prezident İlham Əliyevin “Xızı–Abşeron” Külək Elektrik Stansiyasının açılışında
səsləndirdiyi fikirlər göstərir ki, Azərbaycanın enerji siyasəti təkcə iqtisadi
deyil, eyni zamanda siyasi, ekoloji və geosiyasi məzmun daşıyır. Azərbaycan
sözünə sadiq, müqavilələrinə hörmət edən, tərəfdaşlarının etimadını doğruldan
dövlətdir. Bu siyasət ölkəmizi regionun enerji mərkəzinə çevirməklə yanaşı,
qlobal enerji təhlükəsizliyinə də mühüm töhfə verir".
