Azərbaycan
dövlətçiliyinin, müstəqilliyinin və milli təhlükəsizliyinin əlamətdar tarixi günlərindən olan 26 İyun – Azərbaycan
Respublikasının Silahlı Qüvvələri Günü xalqımızın qəhrəmanlıq
salnaməsini, ordumuzun şərəfli inkişaf yolunu və vətən uğrunda
canından keçmiş igid oğul və qızlarımızın əziz xatirəsini özündə yaşadır.
Azərbaycan
milli ordusunun təməli 1918-ci il iyunun 26-da Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti
hökumətinin qərarı ilə ilk nizami hərbi birləşmə olan Əlahiddə Azərbaycan
Korpusunun yaradılması ilə qoyulmuşdur. Bu qərar Şərqdə ilk demokratik
respublikanın öz milli ordusunu formalaşdırması istiqamətində mühüm tarixi
addım olmuşdur. Bundan sonra Hərb Nazirliyi yaradılmış və qısa
müddət ərzində peşəkar ordu quruculuğu istiqamətində əhəmiyyətli işlər
görülmüşdür. 1920-ci ildə Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin süqutundan sonra
milli ordu fəaliyyətini dayandırsa da, xalqımızın dövlətçilik ənənələri və hərbi
ruhu heç vaxt sönməmişdir.
Dövlət müstəqilliyinin bərpasından sonra Azərbaycan Respublikasında
müasir milli ordunun formalaşdırılması prosesi başlanmış, ordunun döyüş
qabiliyyətinin artırılması, hərbi təhsilin inkişafı və müasir texnologiyalarla
təchizatı istiqamətində geniş tədbirlər həyata keçirilmişdir. Silahlı qüvvələrimizin inkişaf tarixi
Ulu Öndər Heydər Əliyevin adı ilə bağlıdır. Ümummilli Lider Heydər Əliyevin rəhbərliyi
ilə ordu quruculuğu sahəsində aparılan işlər ölkəmizdə mütəşəkkil, qüdrətli
ordu yaratmağa imkan verdi və onun gələcəkdə daha da möhkəmlənməsi üçün əsaslı
zəmin yaratdı.
Ulu Öndər Heydər Əliyev 1971-ci ildə böyük çətinliklərlə Azərbaycanda hərbi
kadrlar hazırlayan Cəmşid Naxçıvanski adına hərbi liseyin yaradılmasına nail olmuşdur.
Sözügedən məktəbin fəaliyyəti Azərbaycanda hərb sənətinə marağı daha da artırdı,
xeyli sayda azərbaycanlı zabit kadrların hazırlanmasına gətirib çıxardı.
1994-cü il mayın 12-də Ermənistan-Azərbaycan hərbi münaqişəsində atəşkəs
haqqında müqavilə imzalandıqdan sonra Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin
formalaşması daha da sürətləndi. Həyata keçirilən uğurlu siyasət nəticəsində
Silahlı Qüvvələrin maddi-texniki təminatının yaxşılaşdırılmasına, şəxsi heyətin
mənəvi-psixoloji hazırlığının artırılmasına və döyüş ruhunun yüksəldilməsinə
xüsusi diqqət ayrıldı.
22 may 1998-ci ildə Ümummilli Lider Heydər
Əliyev tərəfindən imzalanmış fərmana əsasən 26 iyun tarixi rəsmi olaraq
Azərbaycan Respublikasının Silahlı Qüvvələri Günü elan edilmişdir. Bundan sonra
hərbi təhsil sisteminin daha da inkişaf etdirilməsi məqsədi ilə Ulu Öndər Heydər
Əliyev 1999-cu il fevralın 20-də Hərbi Akademiyanın yaradılması haqqında Fərman
imzalamışdır.
Ulu Öndər Heydər Əliyevin uzaqgörən siyasəti nəticəsində 1994-cü ilin
əvvəllərində Azərbaycan NATO-nun “Sülh naminə tərəfdaşlıq” proqramına, bu əməkdaşlığın
davamı olaraq 1996-cı ildə “Planlaşdırma və analiz prosesi” proqramına, 2001-ci
ildə isə “Fərdi Tərəfdaşlıq üzrə Əməliyyat Planı”na qoşulmuşdur.
Ulu Öndərin
ordu quruculuğu siyasətini uğurla davam və inkişaf etdirən Prezident, Ali Baş
Komandan İlham Əliyevin diqqət və qayğısı sayəsində hərbçilərin peşəkarlığının
artırılması, şəxsi heyətin döyüş ruhunun və mənəvi-psixoloji hazırlığının yüksəldilməsi,
Silahlı Qüvvələrimizin ən müasir silah və texnika ilə təchizatı daim ön planda
saxlanıldı. Prezident İlham Əliyevin diqqəti nəticəsində Azərbaycan Silahlı
Qüvvələri qısa müddətdə regionun ən qüdrətli ordusuna çevrilmişdir.
Ölkə
Başçısının təşəbbüsü ilə Azərbaycanda hərbi sənaye kompleksi də yaradılmışdır
ki, hazırda ölkəmizdə mindən çox hərbi təyinatlı məhsul istehsal edilir. Azərbaycanda son illərdə formalaşan və dinamik inkişaf edən hərbi sənaye
hesabına müxtəlif növ hərbi texnika, zirehli maşınlar, pilotsuz uçuş
aparatları, atıcı silahlar istehsal olunur. Dövlətimiz öz zavodlarımızda
istehsal etdiyi hərbi təyinatlı məhsullarla Ordumuzu əhəmiyyətli dərəcədə təchiz
edir.
Ali Baş Komandan İlham Əliyevin əməyi və peşəkar
yanaşması sayəsində son illərdə ordunun döyüş qabiliyyəti daha da yüksəlmiş,
maddi-texniki bazası əhəmiyyətli dərəcədə möhkəmləndirilmiş, hərbçilərin sosial
vəziyyətinin yaxşılaşdırılması istiqamətində mühüm addımlar atılmışdır. Ölkə
Başçısının 569
nömrəli, 28 dekabr 2011-ci il tarixli Fərmanına uyğun olaraq Azərbaycan
Ordusunun 20 il və daha çox qüsursuz xidmət etmiş yüzlərlə hərbi qulluqçusu mənzillərlə
təmin olunmuşdur.
Yaxın tarixə
nəzər salsaq görərik ki, 2 aprel 2016-cı il tarixində Ermənistan ordusunun təxribatlarına
cavab olaraq, Azərbaycan Ordusu sürətli əks-hücum əməliyyatı ilə düşməni ağır məğlubiyyətə
uğradaraq, Füzuli, Cəbrayıl və Tərtər rayonlarının işğal altındakı ərazilərinin
2000 hektardan çox hissəsini azad etmişdir. Bundan sonra Ali Baş Komandan İlham Əliyev 27 sentyabr 2020-ci tarixdə əks hücum əməliyyatı
ilə başlayan 44 günlük Vətən müharibəsində düşmən üzərində qələbə qazanaraq
tarixi nailiyyətə imza atdı. Döyüşlərdə bir addım da geri çəkilməyən Azərbaycan Ordusu
düşmənə sarsıdıcı zərbə vuraraq, 44 gün ərzində xeyli sayda şəhər, qəsəbə və kəndi
işğaldan azad etmişdir.
2023-cü ilin
19 sentyabr tarixində Azərbaycanın Qarabağ bölgəsindəki erməni silahlı qüvvələri
bir sıra genişmiqyaslı hərbi təxribatlar və terror hücumları törətdi. Bütün bu
təxribatların qarşısının alınması, üçtərəfli Bəyanatın müddəalarının icrasının
təmin olunması, Azərbaycan Respublikasının Konstitusiya quruluşunun bərpa edilməsi
məqsədilə bölgədə dövlət
suverenliyinin tam bərpası əməliyyatına başlanıldı. Bu əməliyyat çərçivəsində
Ermənistan silahlı qüvvələrinin birləşmələrinin ön xətt və dərinlikdə olan
mövqeləri və uzunmüddətli atəş nöqtələri, eləcə də döyüş vasitələri və hərbi təyinatlı
obyektləri yüksək dəqiqlikli silahların tətbiqi ilə sıradan çıxarıldı.
Bu gün Azərbaycan Ordusu regionun ən güclü silahlı qüvvələrindən biri
hesab olunur. Ordumuzun döyüş hazırlığı, peşəkarlığı və müasir hərbi texnika ilə
təminatı dövlətimizin müdafiə qüdrətinin əsas göstəricilərindəndir. Azərbaycan əsgəri
müxtəlif dövrlərdə vətən torpaqlarının müdafiəsində böyük qəhrəmanlıqlar göstərmiş,
xüsusilə 2020-ci ildə baş vermiş 44 günlük Vətən müharibəsində xalqımızın
tarixi Zəfərinin qazanılmasında həlledici rol oynamışdır.
Azərbaycanın Türk Dövlətləri Təşkilatı
ölkələri ilə hərbi sahədə əməkdaşlığı son illərdə xarici siyasətin və milli təhlükəsizlik
strategiyasının mühüm istiqamətlərindən birinə çevrilmişdir. Azərbaycan, təşkilata
üzv olan Türkiyə, Qazaxıstan, Qırğızıstan
və Özbəkistan ilə müdafiə və təhlükəsizlik
sahələrində əməkdaşlığı davamlı şəkildə genişləndirir. TDT-nin əsas məqsədlərindən
biri üzv dövlətlər arasında siyasi, iqtisadi və təhlükəsizlik sahələrində əlaqələrin
möhkəmləndirilməsidir.
Hərbi əməkdaşlıq çərçivəsində Azərbaycan TDT ölkələri ilə birgə hərbi
təlimlər keçirir, müdafiə sənayesi sahəsində təcrübə mübadiləsi aparır, hərbi təhsil
və kadr hazırlığı istiqamətində layihələr həyata keçirir. Xüsusilə Azərbaycan və
Türkiyə arasında formalaşmış strateji müttəfiqlik münasibətləri digər türk dövlətləri
ilə hərbi əməkdaşlığın inkişafına da müsbət təsir göstərir. Azərbaycan
Ordusunun modernləşdirilməsi prosesində türk hərbi təcrübəsindən geniş istifadə
olunur
Azərbaycan Ordusunun Türkiyə Silahlı Qüvvələrinin standartlarına
uyğunlaşdırılması istiqamətində həyata keçirilən tədbirlər çərçivəsində hərbi təhsil
sahəsində idarəetmənin təkmilləşdirilməsi məqsədilə 2022-ci ildə Milli Müdafiə
Universiteti yaradılmışdır. Bu Universitetinin əsas vəzifələrindən biri Azərbaycan
Ordusunda ali hərbi təhsilin bütün səviyyələri və əlavə təhsil proqramları üzrə
ixtisaslı kadrlar hazırlamaqdır.
Məlumdur ki,
qardaş Türkiyə dövləti Azərbaycanın ən etibarlı tərəfdaşı və müttəfiqidir ki,
Türkiyə Silahlı Qüvvələrinin peşəkarlığı və döyüş təcrübəsi Azərbaycan
Ordusunun da Türkiyə Silahlı Qüvvələri modelinə uyğunlaşdırılmasına zəmin yaratmışdır.
Bu strategiyanın uğurla həyata keçirilməsi Azərbaycan Ordusunun hərbi-texniki
göstəricilərini daha yüksək səviyyəyə qaldırılmasını təmin edir və ölkəmizin
müdafiə qabiliyyətini daha da artırır.
İki
dost ölkə arasında imzalanmış “Şuşa Bəyannaməsi”nə
görə də, iki qardaş ölkə öz
silahlı qüvvələrinin müasir tələblərə uyğun olaraq yenidən formalaşdırılması və
modernləşdirilməsi istiqamətində birgə səy göstərməyə davam edəcəklər. Hətta, Bəyənnaməyə
əsasən hər iki ölkənin müdafiə qabiliyyətlərinin və hərbi təhlükəsizliyin möhkəmləndirilməsinə
yönələn şəxsi heyət mübadiləsinin, birgə təhsil və təlimlərin keçirilməsinin,
iki ölkənin silahlı qüvvələrinin birlikdə fəaliyyət qabiliyyətinin
artırılmasının, müasir texnologiyalara əsaslanan silah və sursatların idarə
olunmasında sıx əməkdaşlığın təmin edilməsi də nəzərdə tutulmuşdur.
Nəticə etibarilə, Azərbaycanın TDT ölkələri ilə hərbi sahədə əməkdaşlığı
regional təhlükəsizliyin təmin olunmasına, Silahlı Qüvvələrin peşəkarlığının
artırılmasına və türk dövlətləri arasında strateji həmrəyliyin gücləndirilməsinə
mühüm töhfə verir. Bu əməkdaşlıq gələcəkdə də yeni layihələr və birgə təşəbbüslər
vasitəsilə inkişaf etdirilməsi nəzərdə tutulan prioritet istiqamətlərdən
biridir.
Ölkəmizin hərbi sahədə və xarici siyasətdə hər zaman
yanında olan və Azərbaycana dəstək olan tərəfdaşlarından biri də Pakistan İslam
Respublikasıdır
ki, Azərbaycan Respublikası
Müdafiə Nazirliyi və Pakistan İslam Respublikası Birləşmiş Qərargahı arasında
imzalanmış “İkitərəfli Hərbi Əməkdaşlıq Planı” da iki ölkə arasında hərbi müttəfiqlik
effektini yaratmışdır.
Beləliklə, Azərbaycan Ordusunun gücü xalqla ordunun birliyində, əsgər
və zabitlərimizin yüksək mənəvi ruhunda, dövlətimizin sarsılmaz iradəsindədir.
Bu gün hər bir azərbaycanlı öz ordusu ilə fəxr edir və onun uğurlarını ölkənin
müstəqilliyinin ən mühüm təminatlarından biri hesab edir.
Pərvanə Vəliyeva
Milli Məclisin deputatı
