Əksər sağlam yetkin insanlarda sakit vəziyyətdə normal ürək döyüntüsünün tezliyi dəqiqədə 60-100 arasında olur. Mütəxəssislərin fikrincə, yatmazdan əvvəl nəbzin ölçülməsi orqanizmin yuxuya nə dərəcədə hazır olduğunu anlamağa kömək edə bilər.
Manset.az Lent.az-a istinadən xəbər verir ki, bəzi mütəxəssislər yatmazdan əvvəl sakit vəziyyətdə ürək döyüntüsünün tezliyini izləməklə gecə yuxusunun necə keçəcəyi barədə müəyyən təsəvvür əldə etməyin mümkün olduğunu bildirirlər. Sakit vəziyyətdə nəbz insan hərəkət etmədiyi və rahat olduğu zaman ürəyin bir dəqiqə ərzində neçə dəfə döyündüyünü göstərir. Bu göstərici ürəyin sağlamlığı və insanın fiziki vəziyyəti haqqında ümumi məlumat verə bilər.
Amerika Ürək Assosiasiyasının məlumatına görə, əksər sağlam yetkinlərdə sakit vəziyyətdə ürək döyüntüsü dəqiqədə 60-100 arasında dəyişir. Yüksək fiziki hazırlığa malik idmançılarda isə bu göstərici dəqiqədə 40-a qədər enə bilər. Nəbz gün ərzində və müxtəlif günlərdə bir sıra amillərin təsiri ilə dəyişə bilər. Stress, kofein, bəzi dərmanlar, spirtli içkilər və xəstəliklər ürək döyüntüsünü sürətləndirə, rahatlama üsulları isə əksinə, onu aşağı sala bilər.
Nəbz yuxunun keyfiyyətini göstərə bilərmi?
Yatmazdan əvvəl nəbzin aşağı olması adətən orqanizmin daha sakit vəziyyətə keçdiyini göstərir. Bu vəziyyət yuxuya getmək üçün daha əlverişli hesab olunur. Lakin insanın rahat olması onun mütləq yaxşı yatacağı demək deyil.
Həkim Henri Yaggi bildirib ki, sakit vəziyyətdə ürək döyüntüsünü daha çox “orqanizmin yuxuya fizioloji hazırlığının göstəricisi” kimi qiymətləndirmək lazımdır. Yuxuya mane olan stress, spirtli içki qəbulu və yatmazdan əvvəl yemək kimi amillər nəbzi yüksəldə bilər. Buna görə yüksək nəbz hər zaman pis yuxunun səbəbi deyil. Bəzən o, sadəcə yuxuya təsir edən başqa amillərin göstəricisi ola bilər.
Yuxudan əvvəl nəzərə alına biləcək digər göstəricilər arasında ürək ritminin dəyişkənliyi və arterial təzyiq də var. Mütəxəssislər bildirirlər ki, gün ərzində fiziki aktivliyin miqdarı, stress səviyyəsi və yatmazdan əvvəl insanın nə qədər rahat olması da nəzərə alınmalıdır. Səhər oyandıqdan sonra özünüzü nə qədər gümrah və dincəlmiş hiss etməyiniz də yuxunun keyfiyyətini göstərən mühüm amillərdən biridir.
Yatmazdan əvvəl nəbzi ölçmək lazımdırmı?
Yatmazdan əvvəl nəbzi ölçmək orqanizmin nə dərəcədə rahatladığını anlamağa kömək edə bilər. Lakin yalnız bu göstəriciyə əsaslanaraq gecə necə yatacağınızı müəyyənləşdirmək düzgün deyil. Hətta nəbzin davamlı izlənilməsi bəzi hallarda əks təsir göstərə bilər. İnsan yatmazdan əvvəl nəbzinin yüksək olduğunu görüb “bu gecə pis yatacağam” deyə narahat olarsa, yaranan stress həqiqətən də yuxuya getməyi çətinləşdirə bilər. Buna görə mütəxəssislər rəqəmlərə həddindən artıq diqqət yetirmək əvəzinə sağlam yuxu qaydalarına əməl etməyi məsləhət görürlər.
Yatmazdan əvvəl telefon, kompüter və digər ekranlardan istifadəni azaltmaq, hər gün təxminən eyni vaxtda yatmaq və oyanmaq, müntəzəm fiziki aktiv olmaq, gec saatlarda ağır yeməklərdən və spirtli içkilərdən uzaq durmaq daha keyfiyyətli yuxuya kömək edə bilər.
