Rochester Universitetinin alimləri Qrenlandiya balinalarının 200 ili aşan ömürlərinin genetik səbəblərini kəşf ediblər. Bu nəhəng məməlilərdəki xüsusi bir zülalın (protein) DNA bərpasını sürətləndirdiyi və beləliklə, insanlarda xərçəng və yaşlanma ilə bağlı xəstəliklərin qarşısını ala biləcəyi bildirilir.
Manset.az xəbər verir ki, balinaların genetik quruluşunda tapılan CIRBP zülalı DNA-dakı cüt zəncir qırılmalarını inanılmaz bir sürətlə bərpa edir. Professor Vera Qorbunova və Professor Andrey Seluanovun rəhbərlik etdiyi komanda bu zülalın balinalarda normaldan 100 dəfə daha çox istehsal olunduğunu aşkar edib.
Hüceyrələrdəki DNA qırılmaları yaşlanma və xərçəngin əsas tətikləyicilərindən biridir. CIRBP zülalı sayəsində bu qırılmalar dərhal təmir edilir və hüceyrələr yaşlanmaya qarşı qorunur. Tədqiqatçılar indi bu mexanizmi insan hüceyrələrində aktivləşdirməyin yollarını axtarırlar.
Nature jurnalında dərc olunan araşdırma "nəhəng heyvanlar niyə daha az xərçəng olur?" sualına da cavab tapıb. Normalda hüceyrə sayı artdıqca xərçəng riski də yüksəlməlidir, lakin balinalar və fillər bu qaydanın istisnasıdır. CIRBP zülalı hüceyrəni xərçəng yaranmazdan əvvəl bərpa edərək təbii bir müdafiə sistemi yaradır. Bu kəşf onkologiya sahəsində inqilabi inkişaflara qapı aça bilər.
Tədqiqatçılar CIRBP istehsalının ətraf mühit faktorları ilə dəyişdiyini müəyyən ediblər:
Temperatur düşdükdə zülalın istehsalı artır.
Professor Qorbunova bildirir ki, laboratoriya işləri ilə yanaşı, həyat tərzi dəyişiklikləri də təsirli ola bilər: "Soyuq duş qəbul etmək kimi sadə üsullar mövcud CIRBP aktivliyini artırmaq üçün araşdırılmağa dəyər."
Hazırda alimlər dərmanlar vasitəsilə bu zülalı insan bədənində süni şəkildə aktivləşdirmək üzərində işləyirlər.
