Beyin fasiləsiz işləyən orqandır: məlumatları emal edir, əhval-ruhiyyəni tənzimləyir və bədənin fəaliyyətini idarə edir. Bir çox insan ürək sağlamlığına və çəkiyə diqqət yetirsə də, beyin sağlamlığını çox vaxt unudur.
Yaddaş zəifliyi, diqqət dağınıqlığı və "beyin dumanı” kimi problemlər ortaya çıxanda insanlar narahat olmağa başlayır. Lakin mütəxəssislərin sözlərinə görə, gündəlik həyatda beynə zərər verən vərdişlər çoxdan mövcuddur.
Manset.az Qaynarinfo-ya istinadən xəbər verir ki, nevroloqlar beyin sağlamlığına zərər verən 5 əsas vərdişi açıqlayıb.
1. Yuxunu vacib saymamaq
Yuxu zamanı beyin çox aktiv olur: o, informasiya emal edir, "tullantıları” təmizləyir və yaddaşı möhkəmləndirir. Nevroloq Kimberli İdoko bildirir ki, yuxu azaldıqda bu proseslər yarımçıq qalır və beyin funksiyaları pozulur. Xroniki yuxusuzluq idrak qabiliyyətinin zəifləməsi və nevroloji xəstəlik riskinin artması ilə əlaqələndirilir.
2. Oturaq həyat tərzi
Uzun müddət hərəkətsiz qalmaq beyinə qan dövranını zəiflədir və damar sağlamlığına mənfi təsir edir. Bu isə idrakın yaşlanmasını sürətləndirə bilər. Araşdırmalara görə, hətta yüngül fiziki aktivlik belə yaddaşı və düşünmə qabiliyyətini yaxşılaşdırır.
3. Daimi rəqəmsal yüklənmə və multitasking
Telefon, sosial şəbəkə və e-poçt arasında daimi keçid beyni həddindən artıq yükləyir. Nevroloqlar bildirir ki, beyin eyni anda bir neçə işi icra etmir — sadəcə sürətlə keçid edir. Bu isə diqqəti zəiflədir və yaddaş proseslərini pozur.
4. Həddindən artıq emal olunmuş qidalar
Şəkərli içkilər və çox emal olunmuş məhsullar insulin balansını pozur və iltihabi prosesləri artırır. Bu isə beyində "bulanıq düşüncə”, yorğunluq və diqqət azalması kimi nəticələrə səbəb ola bilər.
5. Eşitmə problemlərinə məhəl qoymamaq
Eşitmə zəifliyi beyinə əlavə yük yaradır, çünki o, səsləri "deşifrə etmək” üçün daha çox enerji sərf edir. Bu vəziyyət sosial aktivliyi azaldır və uzunmüddətli idrak zəifləməsi riskini artırır.
Beyin sağlamlığını necə qorumaq olar?
Mütəxəssislər sabit yuxu rejimi, ekran vaxtının azaldılması, müntəzəm fiziki aktivlik və balanslı qidalanmanı tövsiyə edir. Həmçinin beyni aktiv saxlamaq üçün oxumaq, öyrənmək və zehni tapşırıqlar həll etmək vacibdir. Bəzi nevroloqlar hətta xarici dillərin öyrənilməsini demensiya riskini azaltma üsullarından biri kimi göstərir.
