Alimlər infarkt və insult riskinin artmasına işarə edə biləcək mümkün bir əlamət müəyyənləşdiriblər. Söhbət ksantelazmadan – göz ətrafında, xüsusilə də göz qapaqlarında yaranan sarımtıl ləkə və ya lövhəciklərdən gedir. Stenford Universitetinin tədqiqatçıları bu vəziyyətin ciddi ürək-damar hadisələri ilə əlaqəli olub-olmadığını araşdırıblar.
Manset.az Qaynarinfo-ya istinadən xəbər verir ki, ksantelazma immun hüceyrələrinin, xüsusilə makrofaqların həddindən artıq miqdarda xolesterin və digər yağları toplaması nəticəsində yaranır. Bu vəziyyət çox vaxt qanda xolesterinin yüksək səviyyəsi ilə əlaqəli olur, lakin bu, hər zaman belə deyil.
Yağ yığıntılarının aterosklerozun inkişafında mühüm rol oynaması səbəbindən alimlər bu iki proses arasında əlaqənin ola biləcəyini ehtimal ediblər.
Alimlər təxminən 36 min insanı təhlil ediblər
Tədqiqat zamanı ksantelazması olan 17 925 nəfərin tibbi məlumatları təhlil edilib. Müqayisə üçün alimlər bu vəziyyəti olmayan eyni sayda insanı seçiblər.
Nəticələr diqqətçəkən olub. Müşahidənin ilk ili ərzində ksantelazması olan insanların təxminən 1 faizində ürək tutması baş verib. Bu, 178 xəstəyə bərabərdir. Nəzarət qrupunda isə belə hallar təxminən 0,35 faiz, yəni 63 nəfər olub.
İnsult hallarında da fərq müşahidə edilib. Ksantelazması olan insanlar arasında bu göstərici təxminən 0,95 faiz, nəzarət qrupunda isə 0,3 faiz təşkil edib.
Keçici işemik hücum, yəni “mini-insult” üçün göstəricilər müvafiq olaraq 0,6 və 0,19 faiz olub.
Mütləq göstəricilər aşağı olaraq qalsa da, ksantelazması olan insanlarda ürək-damar hadisələri riski bir neçə dəfə daha yüksək olub.
Risk illər sonra da qalırdı
Tədqiqatçılar iştirakçıları uzun müddət ərzində müşahidə ediblər. Zaman keçdikcə qruplar arasındakı fərq müəyyən qədər azalsa da, hətta 5 və 10 ildən sonra ksantelazması olan insanlarda ciddi ürək-damar hadisələri riski əhəmiyyətli dərəcədə yüksək olaraq qalıb.
Bununla yanaşı, bu əlaqə insanların qanında yağların normadan yüksək səviyyədə olub-olmamasından asılı olmayaraq müşahidə edilib.
Alimlər vurğulayırlar ki, bu, sarımtıl ləkələrin özünün infarkt və ya insulta səbəb olduğu anlamına gəlmir. Ksantelazma orqanizmdə gedən müəyyən proseslərin yalnız xarici əlaməti ola bilər.
“Apardığımız araşdırma göstərir ki, ksantelazma gələcəkdə baş verə biləcək ciddi ürək-damar hadisələri üçün risk faktoru kimi nəzərdən keçirilə bilər”, deyə tədqiqatın müəllifləri bildiriblər.
Nələrə diqqət yetirmək tövsiyə olunur?
Adətən insanlar ksantelazma ilə bağlı həkimə kosmetik səbəblərdən müraciət edirlər. Lakin tədqiqatçılar hesab edirlər ki, bu cür törəmələrin yaranması ürək-damar xəstəliklərinin risk faktorlarını əlavə olaraq yoxlatdırmaq üçün səbəb ola bilər.
Buraya, xüsusilə, xolesterinin səviyyəsi, arterial təzyiq və ürək-damar sisteminin sağlamlığını göstərən digər göstəricilər daxildir.
Alimlər vurğulayırlar ki, problemlərin erkən aşkarlanması həyat tərzini vaxtında dəyişməyə və zərurət yarandıqda müalicəyə başlamağa imkan verir.
Eyni zamanda, göz ətrafında sarımtıl ləkələrin yaranması insanın mütləq infarkt və ya insult keçirəcəyi anlamına gəlmir. Bu, yalnız riskin artmasına işarə edə biləcək mümkün göstəricidir və həkimlə müzakirə olunmalıdır.
