Azərbaycan
Prezidenti İlham Əliyevin Qırğızıstana dövlət səfəri Bakı ilə Bişkek arasında
münasibətlərin yüksələn xətt üzrə inkişafının növbəti təsdiqidir. Son illərdə
iki ölkə arasında siyasi dialoqun intensivləşməsi, iqtisadi əməkdaşlığın genişlənməsi
və beynəlxalq platformalarda qarşılıqlı dəstəyin güclənməsi göstərir ki, Azərbaycan-Qırğızıstan
münasibətləri artıq ənənəvi dostluq çərçivəsini çoxdan aşaraq strateji tərəfdaşlıq
məzmunu əldə edib.
Ümumilikdə,
Orta Asiya respublikaları Azərbaycanın xarici siyasətində prioritet istiqamətlər
kimi getdikcə daha mühüm yer tutur. Bunun səbəbi yalnız ortaq tarixi köklər,
dil və mədəniyyət deyil. Son illərdə beynəlxalq münasibətlər sistemində baş verən
dəyişikliklər, yeni nəqliyyat marşrutlarının formalaşması, enerji təhlükəsizliyi
məsələlərinin önə çıxması və Avrasiya məkanında iqtisadi əlaqələrin yenidən
qurulması Orta Asiya regionunun əhəmiyyətini daha da artırıb. Bu reallıq Azərbaycanın
da geosiyasi maraq istiqamətlərinə birbaşa təsir göstərir.
Azərbaycan Xəzər hövzəsinin mühüm logistika və nəqliyyat mərkəzi kimi Orta Asiya ölkələri üçün də Avropa bazarlarına çıxış imkanları yaradır. Eyni zamanda, Orta Asiya dövlətləri Azərbaycanın Şərq-Qərb nəqliyyat dəhlizinin əsas tərəfdaşları kimi çıxış edirlər. Bu baxımdan Bakı ilə region ölkələri arasında əməkdaşlıq təkcə siyasi deyil, həm də ciddi iqtisadi və geostrateji əhəmiyyətə malikdir.
Qırğızıstanla
münasibətlər də məhz bu kontekstdə inkişaf edir. Son illərdə qarşılıqlı səfərlərin
intensivləşməsi, imzalanan sənədlər və həyata keçirilən birgə layihələr göstərir
ki, tərəflər əməkdaşlığın yeni istiqamətlərini müəyyənləşdiriblər. Ticarət
dövriyyəsinin artırılması, investisiyaların təşviqi, kənd təsərrüfatı, sənaye,
rəqəmsal texnologiyalar, təhsil, turizm və logistika sahələrində əməkdaşlığın
genişləndirilməsi hər iki ölkənin gündəliyində duran əsas məsələlərdəndir.
Xüsusilə Orta Dəhliz layihəsi Azərbaycan və Qırğızıstan üçün strateji əhəmiyyət kəsb edir. Çin, Mərkəzi Asiya, Xəzər dənizi, Azərbaycan, Gürcüstan və Avropanı birləşdirən bu marşrut qlobal ticarət zəncirində alternativ və etibarlı nəqliyyat xətti kimi ön plana çıxır. Azərbaycanın son illərdə nəqliyyat infrastrukturuna yatırdığı böyük investisiyalar Orta Asiya ölkələrinin də bu marşrutdan daha səmərəli istifadə etməsinə imkan yaradır.
Bununla
yanaşı, Azərbaycan və Qırğızıstan arasında münasibətləri yalnız iqtisadi
maraqlarla izah etmək düzgün olmazdı. İki ölkəni ortaq tarix, mədəni irs, dil
yaxınlığı və türk kimliyi birləşdirir. Məhz bu ortaq dəyərlər siyasi dialoqun
etibarlı əsasını formalaşdırır və əməkdaşlığın davamlı inkişafına zəmin
yaradır.
Bu baxımdan Türk Dövlətləri Təşkilatı xüsusi rol oynayır. Son illər təşkilat çərçivəsində qəbul edilən qərarlar göstərir ki, türk dövlətləri artıq yalnız mədəni-humanitar əməkdaşlıqla kifayətlənmir, iqtisadi inteqrasiya, nəqliyyat, investisiya, enerji təhlükəsizliyi və rəqəmsal inkişaf kimi istiqamətlərdə də ortaq siyasət formalaşdırmağa çalışırlar. Azərbaycan bu prosesin aparıcı iştirakçılarından biri kimi çıxış edir və təşkilatın institusional güclənməsinə mühüm töhfə verir. Qırğızıstan da bu istiqamətdə fəal tərəfdaşlardan hesab olunur. Prezident İlham Əliyevin Bişkekə dövlət səfəri də məhz bu strateji məqsədlərə xidmət edir. Səfər çərçivəsində aparılan müzakirələrin və əldə olunacaq razılaşmaların ikitərəfli əməkdaşlığın yeni istiqamətlər üzrə inkişafına təkan verəcəyi gözlənilir. Eyni zamanda, bu səfər türk dünyasında siyasi həmrəyliyin möhkəmlənməsi, iqtisadi inteqrasiyanın dərinləşməsi və Orta Asiya ilə Cənubi Qafqaz arasında əməkdaşlığın daha da genişlənməsi baxımından da mühüm əhəmiyyət kəsb edir.
Mövcud
geosiyasi reallıqlar fonunda Azərbaycan-Orta Asiya münasibətlərinin inkişafı
artıq seçim deyil, strateji zərurətdir. Qırğızıstana dövlət səfəri də göstərir
ki, Bakı türk dünyasında inteqrasiyanın dərinləşdirilməsi, yeni iqtisadi əməkdaşlıq
platformalarının yaradılması və regionun geosiyasi çəkisinin artırılması istiqamətində
ardıcıl siyasətini davam etdirir.
QAFQAZ
CƏNUBLU
