28 yanvar dünyada Fərdi Məlumatların Mühafizəsi Günü kimi qeyd
olunur. Məhz 1981-ci ilin bu günündə fərdi məlumatların mühafizəsi sahəsində
ilk beynəlxalq konvensiya qəbul olunub. Azərbaycan isə bu konvensiyaya 2009-cu
ildə qoşulub və 2010-cu ildə ölkəmizdə “Fərdi məlumatlar haqqında” Qanun qəbul
edilib.
Rəqəmsal texnologiyaların sürətli inkişafı, emal edilən məlumatların
həcminin artması və süni intellekt sistemlərinin tətbiqi fərdi məlumatların
mühafizəsi sahəsində yeni risklər yaradır. Bu baxımdan fərdi məlumatların
mühafizəsi hazırda yalnız hüquqi öhdəlik deyil, eyni zamanda rəqəmsal mühitdə
etimadın və təhlükəsizliyin əsas şərti kimi çıxış edir.
Bu məqsədlə cari il ərzində rəqəmsal risklərin tənzimlənməsini, vətəndaşların
hüquqlarının gücləndirilməsini, eləcə də fərdi məlumatları işləyən tərəflər
üçün öhdəlik və məsuliyyətin artırılmasını nəzərdə tutan təkmil
qanunvericiliyin qüvvəyə minməsi gözlənilir.
Ölkəmizdə fərdi məlumatların mühafizəsi sahəsində nəzarətin təmin
edilməsi və vətəndaşların hüquqlarının qorunması məqsədilə müvafiq tədbirlər həyata
keçirilir. Bu çərçivədə Rəqəmsal İnkişaf və Nəqliyyat Nazirliyi yanında
Elektron Təhlükəsizlik Xidməti fərdi məlumatların mühafizəsi sahəsində səlahiyyətli
orqan kimi ötən il ərzində həyata keçirdiyi qabaqlayıcı tədbirlər nəticəsində 3
milyondan çox vətəndaşa aid fərdi məlumatların mümkün sızma hallarının
qarşısını alıb.
Eyni zamanda fərdi məlumatların mühafizəsi tələblərinə əməl etməyən
40-dan çox hüquqi şəxs barəsində qanunvericiliyə uyğun olaraq müvafiq tədbirlər
görülüb və onlar inzibati məsuliyyətə cəlb edilib.
Sosial şəbəkələrdə aparılan nəzarət tədbirləri çərçivəsində 3 000-dən
çox vətəndaşa aid fərdi məlumatların qanunsuz yayılması halları ilə bağlı
operativ tədbirlər görülüb və pozuntuların aradan qaldırılması təmin edilib.
Qurum tərəfindən fərdi məlumatların mühafizəsi sahəsində daxil olan
şikayətlər qəbul edilir və araşdırılır. Vətəndaş müraciətlərinin daha operativ
qəbulu və icra vəziyyəti barədə məlumatlandırılmanın təmin edilməsi məqsədilə bu
il xüsusi elektron portalın istifadəyə verilməsi nəzərdə tutulur.
Yeni texnologiyaların yaratdığı risklər nəzərə alınaraq fərdi məlumatların
mühafizəsi sahəsində öhdəliklərin izah edilməsi və məlumatlılığın artırılması məqsədilə
dövlət qurumları, özəl sektor və vətəndaşlar üçün mütəmadi maarifləndirici tədbirlərin
keçirilməsi davam etdiriləcək.
Bu il, həmçinin ölkə üzrə fərdi məlumatların işlənildiyi informasiya
sistemlərinin uçotunun aparılması, şəffaflığın və nəzarətin artırılması məqsədilə
fərdi məlumatların informasiya sistemlərinin mərkəzləşdirilmiş vahid bazasının
formalaşdırılması nəzərdə tutulur.
Ümumilikdə həyata keçirilən tədbirlər fərdi məlumatların mühafizəsi
sahəsində institusional potensialın gücləndirilməsinə, vətəndaşların
hüquqlarının etibarlı şəkildə qorunmasına, eləcə də rəqəmsal mühitdə təhlükəsizliyin
və etimadın artırılmasına xidmət göstərir. Vətəndaşları bu prosesdə fəal
iştiraka, fərdi məlumatlarını məsuliyyətlə paylaşmağa və pozuntu halları ilə
bağlı quruma müraciət etməyə çağırırıq. Fərdi məlumatları toplayan və işləyən tərəfləri
isə qanunvericiliklə müəyyənləşdirilən öhdəliklərə ciddi əməl etməyə dəvət
edirik.
