Kalsium sümük və dişlərin quruluşu və möhkəmliyinin təmin olunması, qan laxtalanması, əzələlərin yığılması, ürək ritminin tənzimlənməsi və sinir funksiyaları üçün vacibdir. Kalsiumla zəngin qidalar haqqında danışarkən adətən sonuncu olaraq otlar və ədviyyatlar yada düşür. Halbuki çoxu kalsium mənbəyidir.
Manset.az Qaynarinfo-ya istinadən xəbər verir ki, 10 ot və ədviyyat kalsium baxımından zəngindir və sümük toxumasının möhkəmlənməsinə kömək edir.
1. Şüyüd
ABŞ Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinin məlumatına görə, 1 xörək qaşığı (2 qram) üyüdülmüş şüyüd 33 mq kalsium ehtiva edir. Şüyüd yeməklərdə ədviyyat və aromat kimi istifadə edilə bilər. Əsasən ət yeməklərində tətbiq olunur, lakin digər qidalara da əlavə etmək mümkündür.
2. Reyhan
1 xörək qaşığı (4,5 qram) üyüdülmüş qurudulmuş reyhan 101 mq kalsium ehtiva edir. Reyhan həm təzə, həm də qurudulmuş formada yeməklərdə istifadə olunur. Pomidorla yaxşı uyğunlaşır və pesto sousunun əsas tərkib hissələrindən biridir.
3. İvan çayı
1 stəkan (23 qram) xam yarpağı 98,7 mq kalsium verir. Bitkinin digər adları - dar yarpaqlı znit, dar yarpaqlı kipriydir. Onun gövdələri ispanaq kimi istifadə olunur: salatlarda, buxarda bişirilir, turşu hazırlanır və ya qovrulur.
4. Kəklikotu
1 xörək qaşığı (4,3 q) qurudulmuş üyüdülmüş kəklikotu 81,3 mq kalsium ehtiva edir. Kəklikotu toyuq, dəniz məhsulları və digər ət yeməklərinə əlavə olunur. Ayrıca salat sousları, marinadlarda da istifadə edilir. Əsasən duzlu yeməklərə əlavə olunur, lakin şirin məhsulların dadını artırmaq üçün də yararlıdır.
5. Darçın
1 xörək qaşığı (7,8 q) üyüdülmüş darçın 78 mq kalsium ehtiva edir. Darçın yalnız şirniyyat və desertlərdə deyil, həm də duzlu yeməklərdə – ət, ragu, düyü yeməklərində istifadə edilə bilər.
6. Zirə
1 xörək qaşığı (6 q) tam zirə toxumu 55,9 mq kalsium verir. Zirə ragu, şorba, ət yeməkləri, falafel, düyü və tərəvəz yeməklərinə əlavə olunur.
7. Tərxun
1 xörək qaşığı (4,8 q) qurudulmuş üyüdülmüş tərxun 54,7 mq kalsium ehtiva edir. Tərxun toyuq, balıq və yumurta yeməklərinə əlavə olunur. Souslara da qatılır.
8. Rozmarin
1 xörək qaşığı (3,3 q) qurudulmuş rozmarin 42,2 mq kalsium ehtiva edir. Rozmarin qızardılmış yeməklərə və ət yeməklərinə əlavə olunur. Həmçinin ragu, tərəvəz və çörək bişirərkən də istifadə edilə bilər.
9. Qara istiot
1 xörək qaşığı (6,9 q) üyüdülmüş qara istiot 30,6 mq kalsium ehtiva edir. Qara istiot geniş yayılmış ədviyyatdır. Marinadlara, şorbalara, souslara əlavə edilə bilər.
10. Oreqano
1 çay qaşığı (1,8 q) qurudulmuş üyüdülmüş oreqano 28,8 mq kalsium ehtiva edir (ABŞ Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi məlumatına görə). Oreqano əsasən pomidor əsaslı souslara və zeytun yağı ilə hazırlanan yeməklərə əlavə olunur. Həmçinin salatlara, ət və tərəvəz yeməklərinə də qatılır.
Kalsiumun önəmi
Kalsium sümük və dişlərin strukturunu və möhkəmliyini təmin edir. ABŞ Milli Sağlamlıq İnstitutu bildirir ki, o, əzələlərin hərəkəti və funksiyası, beyin və bədən hissələri arasında sinir siqnallarının ötürülməsində rol oynayır. Kalsium qan damarlarının funksiyasına, ürəyin fəaliyyətinə və qan laxtalanmasına da təsir göstərir.
Bədənin kalsiumu mənimsəməsinə kömək etmək üçün kifayət qədər D vitamini qəbul etmək də vacibdir.
Eyni zamanda, kalsiumun həddindən artıq olması da problem yarada bilər. Buna görə gündəlik kalsium qəbulunun (qida və əlavələr üzrə 2000–2500 mq) üst həddini aşmamaq tövsiyə olunur.
