Ayaqların müntəzəm şişməsi və barmaqla basdıqdan sonra dəridə çuxur qalması toxumalarda maye yığılmasının əlamətidir. Bu vəziyyət uzun müddət oturmaqdan və ya damar problemlərindən qaynaqlana bilər. Bəzi hallarda isə ürək çatışmazlığına işarə edir.
Manset.az Lent.az-a istinadla xəbər verir ki, ayaq biləyi və ya baldırdakı şişkinliyə barmaqla basdıqdan sonra dəridə bir müddət çuxurun qalması çuxurlaşan ödəm adlanır. Bu hal toxumalarda həddindən artıq maye toplanması nəticəsində yaranır.
Səbəblər müxtəlif ola bilər: uzun müddət oturmaq və ya ayaqüstə qalmaq, bəzi dərmanların qəbulu, venaların, böyrəklərin və qaraciyərin xəstəlikləri.
Ürək çatışmazlığı ilə hansı əlaqəsi var?
Belə bir şişkinlik təkbaşına ürək çatışmazlığı diaqnozu demək deyil. Lakin xəstəliyin əlamətlərindən biri ola bilər.
Ürək qanı kifayət qədər effektiv dövr etdirə bilmədikdə orqanizmdə maye toplana bilər. Bu halda adətən hər iki ayaq şişir. Şişkinlik gün ərzində, xüsusilə axşam saatlarında daha nəzərəçarpan olur.
Təngnəfəslik, davamlı yorğunluq, fiziki fəaliyyət zamanı tez yorulma, sürətli və ya nizamsız ürək döyüntüsü, qarında şişkinlik və qısa müddətdə çəkinin artması da diqqət tələb edir. Sürətli çəki artımı piylənmə ilə deyil, bədəndə maye yığılması ilə bağlı ola bilər.
Yalnız bir ayaq şişibsə, səbəb fərqli ola bilər
Tək ayaqda yaranan şişkinlik ayrıca qiymətləndirilməlidir. Qəfil başlayan şişkinlik ağrı, həmin nahiyədə istilik və dərinin rənginin dəyişməsi ilə müşayiət olunursa, dərin vena trombozunun, yəni damarda qan laxtasının əlaməti ola bilər. Belə halda gecikmədən tibbi yardım almaq lazımdır.
İnfeksiya, zədə və limfa axınının pozulması da bir ayağın şişməsinə səbəb ola bilər.
Həkim səbəbi necə müəyyənləşdirir?
Həkim xəstənin şikayətlərini və keçirdiyi xəstəlikləri öyrənir, nəbzini və arterial təzyiqini ölçür, ürək və ağciyərlərinə qulaq asır.
Ürək çatışmazlığından şübhələndikdə qan analizləri, elektrokardioqram, döş qəfəsinin rentgen müayinəsi və exokardioqrafiya — ürəyin ultrasəs müayinəsi təyin oluna bilər.
Özbaşına sidikqovucu qəbul etməyin
Mütəxəssislər həkim məsləhəti olmadan sidikqovucu dərman qəbul etməməyi və artıq istifadə edilən preparatın dozasını artırmamağı vurğulayırlar.
Bu dərmanların düzgün istifadə olunmaması susuzlaşmaya, təzyiqin düşməsinə və orqanizmdə duz-mineral tarazlığının pozulmasına səbəb ola bilər.
Həkimlə məsləhətləşmədən maye və duz qəbulunu kəskin şəkildə azaltmaq da tövsiyə edilmir. Məhdudiyyətlər insanın sağlamlıq vəziyyətinə uyğun müəyyənləşdirilməlidir.
Hansı hallarda təcili yardım lazımdır?
Ayaqlardakı şişkinlik qəfil və ya güclü təngnəfəslik, sinə ağrısı, huşunu itirmə, nəfəsalmanın kəskin pisləşməsi, çəhrayı və ya köpüklü bəlğəmlə müşayiət olunursa, dərhal təcili tibbi yardım çağırılmalıdır.
Şişkinlik müntəzəm təkrarlanırsa, getdikcə artırsa, gecə istirahətindən sonra keçmirsə və ya yorğunluq, təngnəfəslik, sürətli çəki artımı ilə birlikdə müşahidə olunursa, həkimə müraciət etmək lazımdır.
Ayağa basdıqda çuxur qalması təkbaşına ürək xəstəliyini təsdiqləmir. Ancaq digər əlamətlərlə birlikdə yarandıqda səbəbin araşdırılması vacibdir.
