Təhlükəsizlik qüvvələrinin azı 328 nəfəri öldürməsinə və 14.800 nəfəri həbs etməsinə baxmayaraq, İranda rejim əleyhinə etirazlar səkkizinci həftəsinə daxil olub.
Manset.az xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, bir həftə həbsdə qalan və şərti azadlığa buraxılan 20 yaşlı fəal BBC-nin müxbiri Xosro Kalbasi İsfahaniyə fiziki və psixoloji zorakılıq və digər pis rəftarın şahidi olduğunu söylədi.
“Mən həbsdən çıxmışam, amma hələ də zəncirdəyəm.İnsanların həbs olunduğunu, işgəncələrə məruz qaldığını eşitmişəm, amma belə şeyləri öz gözləri ilə görmək çox fərqlidir. Həbsxanadakı insanlar üçün heç nə edə bilməyəcəyimi düşünəndə qəzəbdən partlayacaq kimi hiss edirəm. Sadəcə olaraq burada baş verənləri sizə danışmaq istəyirəm. Bizimlə birlikdə saxlanılanlar arasında yaşı 15-dən aşağı olan gənc qızlar da var idi.
İki gənc qızın xroniki xəstəlikləri var idi, lakin həbsxanada onlara dərman verməkdən imtina etdilər. Biri ağır əmək cəzasına məhkum ediləndə panikaya düşdü və huşunu itirdi. Lakin təhlükəsizlik qüvvələrinin vecinə olmadı. Onlardan təcili yardım çağırmağı xahiş etdik, lakin bir qadın xidmətçi onun tezliklə sağalacağını söylədi.
"Dördüncü qadın xərçəng xəstəsi idi". Eyni qadın dindirilmə zamanı işgəncələrə məruz qalıb. Əllərini elə bərk vurdular ki, demək olar ki, bütün dırnaqları qırıldı.
Başqa bir qadın qıcolma keçirəndə mühafizəçilər sadəcə çiyinlərini çəkərək deyirdilər ki, o ölsə, “dünyadan daha bir zibil parçası yox olacaq”. Sara xəstə idi və mühafizəçilər ona dərman verməkdən imtina etdilər.
17 yaşlı qızın ən böyük narahatlığı həbsxanada oxuya bilməyəcəyi üçün oxuduğu məktəbin buraxılış imtahanlarından yaxşı qiymət ala bilməyəcəyi idi. O deyib ki, anası direktora xəstə olduğunu deyib, ona görə də azadlığa çıxandan sonra məktəbə qayıdacağına ümid edir.
Bizimlə eyni vaxtda 20 yaşlarında bir kişi saxlanılıb və təhlükəsizlik qüvvələri tərəfindən çox döyülüb. Başına dəyənəklə vurdular. O, yerindəcə öləcəyindən qorxurdu. O, bizə adını və valideynlərinin ünvanını verdi ki, son anlarında baş verənləri danışaq. Onu hara apardıqlarını bilmirəm.
Yanımızdakı kameraya gəncləri aparıb döydülər, qışqırıqlar eşidirdik. Bu səsləri eşidəndə panikaya düşürdük.
Etirazlarda həbs olunandan sonra çox qorxulu olan bir məqam da prosesin aydın və birmənalı olmaması idi. Bir saatdan sonra, sənin başına nə gələcəyini bilmirdin. Hər şey sizin işinizlə məşğul olan məmurun həmin gün əhval-ruhiyyəsindən asılıdır. Sənə hər zaman yalan danışırlar.
Hakimlərin tələb etdiyi külli miqdarda girov məbləğini ödəyə bilməyən bir çox fəal həbsdə qalmalı olur.
Azadlığa çıxandan bəri əllərimin bağlı olduğunu hiss edirəm. Şəhərdə o qədər təhlükəsizlik kameraları quraşdırıblar ki, getdiyim yerdə məni izləyirlər.
Bir çox insanlar nümayişlərə gedərkən özləri ilə cib telefonlarını götürməyi dayandırıblar, çünki bu, onların saxlanıldığı təqdirdə daha böyük risk altında olduqlarını bildirir.
Bəzi fəallar özləri ilə “axmaq telefonlar” (internet və proqram olmayan sadə mobil telefonlar) aparırlar. Lakin təhlükəsizlik qüvvələri bunu anlayıb və indi fəalları “üsyan lideri” olmaqda ittiham edirlər. Bəzi hallarda fəalları təcridxanalardan azad etdikdən sonra onlar evlərinə basqın edərək bütün elektron cihazlarını müsadirə edirlər.
Ümid edirəm ki, bizim gördüklərimizi heç kim görməz və yaşadıqlarımızı yaşamaz.
Saxlanarkən döyüldüm. Amma başqalarının əziyyətini görəndə səninki mənasız olur.
Demək olar ki, heç kim öz yaralarına ağlamırdı. Onlar ancaq başqalarının və onların ailələrinin dərdindən qorxaraq ağlayırdılar”.
