Şəkərli içkilərin sağlamlığa mənfi təsirləri məlum olsa da, onların gündəlik istehlakı hələ də yüksək səviyyədə olaraq qalır. ABŞ-də aparılan yeni araşdırma bu vərdişin mədə xərçəngi riskini əhəmiyyətli dərəcədə artıra biləcəyini ortaya qoyub.
Manset.az xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, “Gastro Hep Advances” jurnalında dərc olunan araşdırmada gündə ən azı bir porsiya şəkərli içki qəbul edən insanların bu içkiləri heç içməyənlərlə müqayisədə mədə xərçənginə tutulma ehtimalının təxminən 2,45 dəfə yüksək olduğu müəyyənləşdirilib.
Massaçusets Ümumi Xəstəxanasının tədqiqat üzrə baş müəllifi və qastroenteroloq Endryu T. Çan bildirib ki, bu araşdırma ABŞ əhalisində şəkərli içki istehlakı ilə mədə xərçəngi arasındakı əlaqəni göstərən ilk tədqiqatdır. Onun sözlərinə görə, mədə xərçəngi dünyada xərçəngdən ölüm səbəbləri arasında beşinci yerdə olsa da, qidalanmanın bu xəstəliyin yaranmasına necə təsir etdiyi barədə indiyədək çox az məlumat olub.
Tədqiqatçılar iki genişmiqyaslı araşdırmanın məlumatlarını birləşdirərək ümumilikdə 112 min 284 iştirakçını təhlil ediblər. 1986-2022-ci illər arasında izlənilən bu qrupda 278 mədə xərçəngi hadisəsi qeydə alınıb.
Mümkün risk amilləri nəzərə alındıqdan sonra aparılan təhlil göstərib ki, gündə ən azı bir porsiya, yəni təxminən 237 millilitr qazlı içki, meyvə şirəsi və ya idman içkisi kimi şəkərli içkilər qəbul edənlərdə mədə xərçəngi riski iki dəfədən çox artır. Risk artımı kişilərdə təxminən iki dəfə, qadınlarda isə üç dəfəyə yaxın olub.
Süni şirinləşdiricilərin sağlamlığa təsiri ilə bağlı müzakirələr davam etsə də, tədqiqatçılar bu araşdırmada süni şirinləşdiricilərdən istifadə edilən içkilərlə mədə xərçəngi arasında hər hansı əlaqə aşkar etməyiblər.
Mütəxəssislər qeyd edirlər ki, bu cür müşahidə xarakterli araşdırmalar yalnız məlumatlar arasındakı əlaqəni göstərir və birbaşa səbəb-nəticə əlaqəsini sübut etmir.
Başqa sözlə, şəkərli içkilərin birbaşa mədə xərçənginə səbəb olduğunu qəti şəkildə söyləmək mümkün deyil. Bununla belə, əldə olunan məlumatlar bu iki amil arasında güclü əlaqənin olduğunu göstərir.
Şəkərli içkilərin mədə xərçəngi riskini necə artıra biləcəyi hələ dəqiq müəyyənləşdirilməyib. Tədqiqatçılar mümkün mexanizmlər arasında çəki artımını, insulin müqavimətini, steroid hormonlarının balansının pozulmasını, iltihablanmanı, DNT zədələnməsini və bağırsaq mikrobiotasının pozulmasını göstərirlər.
